wybierz kategorie wiadomości
![](/thumb/eGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFUxTQA_DkUJGRMmChVWaQJQI1J3ClYrABZFF1EAADwjDgY9W3ZTBl9CTHtVAFQhFF5tG3dABjcCBlIXaxsXanZPWEBFZw1QCBBYd0FHFmlIGz9WMlUrMQxBC1IYUBAnIhkfDQUpBENETVgjBkAJKAVNKlA6Qg16REFCCk4XUXJuDhVRUHUZA1VHWDA/shutterstock_2327956667.jpg)
Eksperci UPWr radzą: co pić w upały
09.08.2024
Przed nami kolejna fala upałów – dla organizmu człowieka taki stan to zazwyczaj temperatura powyżej 27 st. C. Powyżej tej temperatury proces termoregulacji, w tym potliwości jest przyśpieszony. Czy wystarczy wtedy pić zwykłą wodę, czy lepiej sięgać po reklamowane od jakiegoś czasu napoje izotoniczne?
![](/thumb/8GBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFUxTRowEksHVVZvBV4WLkYDbUc6Rxs8Ek1bE1NQX2o8HwIIDCYVbg8TWHdBAlhnRlUuWTISTnoYDxNPFgISLykyBAZLf1AdRBQVIxdFFScIXD0VbxIaPR8QUgJAFxQnPhRPTks2CEsDVUBvAE9JclRBfQRlEgk/powodz.jpg)
Eksperci UPWr: intensywne, ale krótkotrwałe opady nie rozwiązują problemu suszy
07.08.2024
O nawalnych opadach deszczu, które przynoszą więcej strat niż zysków dla środowiska, retencjonowaniu wody i naszych nawykach, które wbrew pozorom mogą wiele zmienić, rozmawiamy z prof. Ewą Bursztą-Adamiak z Instytutu Inżynierii Środowiska UPWr.
![](/thumb/FGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFpPTksjCF0DVUBvGU4NJQtKLBoyXBsvBgIfCUQVUWRuHR8NAyACRTkeHm9ZFU9pSBsjVjtXVmJKE11BGFADKSsIMgsNZ1sASlUZIg1DCCQIVSpFdwpWNg0UQgBVBhYvIx8UQEVnElgcElh3QVQCeF0JNwVmAFYl/zywnosc-glowna.jpg)
Stojąc na straży bezpieczeństwa żywności
22.07.2024
W najnowszym anglojęzycznym odcinku podcastu prof. Małgorzata Korzeniowska i prof. Dušan Mišić omawiają kluczowe aspekty bezpieczeństwa żywności. Mówią o zagrożeniach związanych z zanieczyszczeniem, historycznych i obecnych przepisach bezpieczeństwa oraz znaczeniu ciągłych badań dla zapewnienia jakości i bezpieczeństwa żywności w przyszłości.
![](/thumb/iGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFpPTksjCF0DVUBvBEUAMgZAYls0Q1k_BAxGDVVcGTgrT0FAGTcOWwMUDhIKU1hxRgxtG3dcFTYPQQtBRB5RZG4dDAUMGghVRE1LYUFUFSUQSyBbOVUGelJBXwZDARApOAgKDRs8Qx1EBBM3BhVAaQdBfA5lSEZrWEFM/grzyby-las-glowna.jpg)
Badanie potencjału grzybów w nauce i przemyśle
08.07.2024
W najnowszym anglojęzycznym odcinku podcastu „Mamy Zielone Pojęcie" odkrywamy fascynujący świat grzybów z ekspertami: dr Ewą Szczepańską i dr El Sayedem Ali. Badacze opowiadają o swoich badaniach i pasji do odkrywania nowych gatunków grzybów i potencjalnych zastosowań tych odkryć w różnych gałęziach przemysłu.
![](/thumb/RGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFtPTksjCF0DVUBvDl4bOBBWYlI4VQYhCwocBFgdBCYtQwcSDmdNExYFFScGVA4UDV1tDXcFVnRKD1ANU1BJajwBT05LNQBWAygTKUENS2dGWiBZIUIbNAQGQ0EOUB0tOx4OAx0gBl4UDlhhQUQTMQEbdRU2SEdhWBsDUARQDg/miasto-emeryci-glowna.jpg)
Projektowanie miast przyjaznych seniorom
24.06.2024
W kolejnym anglojęzycznym odcinku podcastu „Mamy Zielone Pojęcie" eksperci prof. Jan Kazak i prof. Joost van Hoof omawiają projektowanie miast przyjaznych dla seniorów, życie międzypokoleniowe i przyszłość starzenia się w miastach.
![](/thumb/2GBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFsxTRkqPlIJKBQsDmgXJB5eEEc6VBc5GxcTTxYUGiQpT1dABCobVjkQFiIUWRtlDkkoFXkSBCoHCVQAQC0aLG5XT1dLaUNdBxkdb1kVCidGFW1HNFcRBwEHE1kFXlErIwMZEAYpDVQUVUBvDVINOAdYO1IyXwYhSk8TEF0IFmp2Tw4aWnxRSVRESm8e/mozg_glowna.jpg)
Po co nam mózg? Chronobiologia i przepis na pamięć absolutną
10.06.2024
W najnowszym odcinku podcastu, dr Aleksandra Karykowska i dr Joanna Wojsiat rozmawiają na temat mózgu i jego prawidłowego funkcjonowania. Ekspertki poruszają tematy takie jak zdrowy sen, dieta, chronobiologia i podkreślają ogromne znaczenie codziennego ruchu dla utrzymania sprawności i dobrej formy naszego mózgu.
![](/thumb/xGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFsxTQIqDEEJBA5vTxUcIghcbQ13WxUqBw9YDVUtACcuBAgQCC9MAEgdCipBG1g7FlYlUjZEKzEMQQtBAVBfaiAMAwVLf0NBClVWbxNWHS47UCsVbwFYegsMXxdGHR8kKR9PWEsrBEYVFBs5BlAVOR0bYxUmWQ49SlkTAExBSng0X15SSzg/karolina_sobieraj-1.jpg)
Kompost – mikroświat fascynujący i przydatny
04.06.2024
Wrocławscy naukowcy udowodnili, że z pryzmy kompostowej można otrzymać nie tylko doskonały nawóz, ale także tlenek węgla niezbędny w wielu dziedzinach przemysłu. Zidentyfikowali bakterie, które produkują ten cenny gaz i jednocześnie przetwarzają bioodpady, których wytwarzamy coraz więcej.
![](/thumb/iGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFgxTQ0qAkUJBSUlDFkVOQ1KEFQ0RQc5Sk8TBV0eFmp2T1QBWSRSUldDV3wFA0pmUAEsA3gJEmhaTgdRV0VEey0PW1tZdU9bFhIdb08VCjkLUypUIW8dPEpZE1YWXlEkLQMKQFNnEV1EW1g9AlAfFA1dbQ1kHFY7Bw1FEVseHy0-T1dAByAWQgUWDigEWAgyRhVtRDxKEXpSQVIbB0tDMH5eXUAU/9c0a3c14-1f40-48c4-9f02-62c773ab6900.jpeg)
Dr Neuvéglise: – Drożdże to fascynujący model badawczy
24.05.2024
Dr Cécile Neuvéglise z Francuskiego Narodowego Instytutu Rolnictwa, Żywności i Środowiska (INRAE), doktor honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu o możliwościach drożdży i ich tajemnicach, o bioinformatyce w biotechnologii i przyszłości francuskich winnic.
![](/thumb/sGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFgxTQosFW4VGBEiD0QRKkYVbVE8XBF6UkFVDFkbHSEnDDIRBi4OXRUcG2MJRx1pSBs_RTpaETscPFgHFkhRfW5BTw4IKwYTXFUKIUEbWDsFXipoPFRWYllPEwBbHAc6IwEBBxtnWxMIEg0-AFYOLgNWPU53HFYrARlUQQ5QEDB_VF0aW3ZRExs/dominika_sokolska.jpg)
Uczelnia, biznes, konsumenci
14.05.2024
O Regionalnym Centrum Innowacyjnych Technologii Produkcji, Przetwórstwa i Bezpieczeństwa Żywności (CIT), wyzwaniach jakie przed nim stoją, ale też roli we wzmacnianiu współpracy UPWr z otoczeniem biznesowym rozmawiamy z dr Dominiką Sokulską, dyrektorką centrum.
![](/thumb/gGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFkxTRk3G0gLBRU3CF5YZ0ZfJlswEk56GBFLGlkAHDInBDIFBSoWXwdZED0EFVZpFEsgXTBTAAcBBxNZFkdRZG4BDAwOZ1sTFhtYYUFHGywBZiZTdwpFdEoAXg1AABwkIAgfQFNnD1QRBBksF1IdJBZAbRt3Qx0iDUELQVcKQHF8FV9RWWcc/przymrozki_glowna.jpg)
Eksperci UPWr: przymrozki niebezpieczne dla sadów, winnic i ogrodów
25.04.2024
Kilka ostatnich mroźnych nocy może mieć katastrofalne skutki dla sadowników i właścicieli winnic. W wielu ogrodach nie będzie w tym roku jabłek, śliwek, orzechów. Zmarzły młode ziemniaki, ale też liczne kwiaty i krzewy np. magnolie, winobluszcze, winniki. Jak jednak przestrzega prof. Przemysław Bąbelewski z Katedry Ogrodnictwa UPWr nie należy niczego wycinać, a obserwować i liczyć, że nie wszystko stracone.
![](/thumb/FGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFkxTQY1AFoJABsjClZYZ0ZfJlswEk56BxNQCFsFEiYlDEBTRy8RVkRbWD0RWBAuB00QXjESTnpdQR1BWBMdL25XTxIFZ00TFhYdKDxeHmleCGMVNl8aLBoMXQ9RAFFybgMIFRomAEUDEBU_GhVWaRdQNVJ3ClY7EFAIU0xAQHhuEA/opakowania-1.jpg)
3xB, czyli aktywne opakowania do żywności: bezpieczne, biodegradowalne, bakteriobójcze
24.04.2024
Połączenie nowoczesnych technologii, chemii syntetycznej i zasobów natury pozwoliło na zaprojektowanie materiałów opakowaniowych nowej generacji. W innowacyjnych badaniach nad ich działaniem antybakteryjnym uczestniczyli naukowcy z Wrocławia i Chile.
![](/thumb/BGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFkxTRoqCl4KWhYoF1gNOA9YbRt3Vh00DUELQUcdGCcgQAEHHSoWQg0WJSoPWA0lARclRzISWHoYEV4JUREHFyUJT1hLcEMdRBsbIwQVQGkUVW0bd0AVPw08WAcWSEJkbg4CDB03Dl0KEghvWRUULhNKLFYhVRM3GhoTTxYBGjIpT1dACj1SCFYPSH5TFQc/sokol-letowska_glowne.jpg)
Prof. Sokół-Łętowska: – Rośliny są nieprzewidywalne
05.04.2024
Nowo powołana profesor Anna Sokół-Łętowska o tym, co może technolog żywności, o polskich superowocach, nieprzewidywalności ziół i o tym, jakie znaczenie w odkryciach ma przypadek.
![](/thumb/PGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfFkxTRk3Dlc5EwMnAlwVJUYVbVE8XBF6UkFBEVsULCw1BwwJBis-VgoYDSMGGRA7AxtjFSVCGzINAEU8XRZRcm5YT05LKQBfAVVAbxNbWGdGSS5QMG8dPEpZAE8WERwmOB8CDgUgExNcVRQoFEQZKhBcKFgnSVZ0ShBYGVFQSWovFV5bWT1TAlZVBw/prof_dyjakon_glowne.jpg)
Prof. Dyjakon: – Energetyka to jedno z wyzwań dla ludzkości
02.04.2024
Arkadiusz Dyjakon, nowo mianowany profesor, o ewolucji energetyki, jej przyszłości i bezpieczeństwie energetycznym, ale też o uporze, pasji do uczenia innych i miejscu, które otworzyło mu okno na świat.
![](/thumb/kGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF4xTQMkC1BEW1grClsfaV4bJVY_WxUHDw9eFFoTXSI8Ck9OSzUTXgwSGTk8Xh5pXht6FXkSGDkGBBNZFgIfamBPHQMOID5YAlVAfE8VGSQKTT1YOVwRKkpZEw1RBQArLRkIBQY3GBNKVQkkGVJYcUZaNwRsAAxqW1MTHg/jajka_glowna.jpg)
Eksperci UPWr: jedzmy jaja, nie tylko w święta
27.03.2024
Prof. Mariusz Korczyński z Katedry Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa UPWr, o tym, dlaczego jaja powinny znaleźć się w naszym jadłospisie, które są zdrowsze: ekologiczne czy z chowu klatkowego, o czym świadczy kolor żółtka i skorupki oraz jak poznać, czy jajo jest świeże.
![](/thumb/DGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF4xTRoqEl8PFBsSAkUOMg9MIxV5EhIxBAYTWRYdETspHxoDHSoTWBMaJSoGWB4uHkAlWTBvAwcfBkUXThcfJBMDBAcEJhhuARsVOg1SVCEUXm0bd0AGNwIGUhdrGxdqdk9YQEVnDVAIEFh3QUcWaUgbP1YyVSsxDEELUhhQECciGR8NBSkEQ0RNWCMGQAkoBU0qUDpCDXpEQUIKThdRcm4OFVFQdRkDVUdYMA/obserwatorium_geodezyjne_w_wettzell_niemcy_glowne.jpg)
Lodowce pod obserwacją, czyli laserowy powrót do przeszłości
18.03.2024
Z Grenlandii co sekundę znika sześć tysięcy ton lodu. W coraz szybszym tempie ubywa go także na Antarktydzie. Naukowcom z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki udaje się, dzięki technikom satelitarnym, monitorować stan obszarów polarnych. Ich kondycja jest ściśle związana z zawirowaniami klimatycznymi, których doświadczamy coraz częściej.
![](/thumb/LGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF4xTQQ3DlIcDhQ-CFZYZ0ZfJlswEk56BRFeFFcICiY_Bgw9DikORggWVD0NUFhnRkk9WD9VFyw3ClVBDlBGamBPAQMHIkMLRAcWb08VCioDXBBeMRJOaURBUgxaBgEnIAEIEEt_Q18DAAkuAkMfLAtLNhV5EgcxEgYTWRYRC3t1XRVQWnVDTA/mrowczynska_glowna.png)
Minister Mrówczyńska: – I nauka, i biznes potrzebują pieniędzy
07.03.2024
Prof. Maria Mrówczyńska, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego odpowiadająca m.in. za innowacje, dla Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu mówi o odbudowie prestiżu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, konsekwencjach kryzysu demograficznego, współpracy z otoczeniem biznesowym i konsolidacji uczelni.
![](/thumb/TGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MAS5cODkPAQsKGU5UCAMIKBNFHyUBTD1oP18BKgYGSEEYUBUhIAhPWEsiDVQEFlcqD1gNJQUXJUcyElh6GBFeCVERBxclCU9YS3BDHUQbGyMEFUBpFFVtG3dAFT8NPFgHFkhCZG4OAgwdNw5dChIIb1kVFC4TSixWIVUTNxoaE08WARoyKU9XQAo9UghWD0h-UxUH/gleba-glowna.jpg)
Od pola do laboratorium – Czy AI i zrównoważony rozwój to przyszłość rolnictwa?
04.03.2024
W ostatnim w tym sezonie odcinku podcastu, dr Wiesław Fiałkiewicz i Józef Puciłowski podzielili się swoimi doświadczeniami i poglądami na temat rolnictwa w obliczu współczesnych wyzwań, takich jak zmiany klimatu. Eksperci dyskutowali na temat związku nauki z praktyką rolniczą, podkreślając, jak innowacje mogą wspierać zrównoważony rozwój upraw.
![](/thumb/YGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF8xTQotDkMEHhQ-CF5YZ0ZfJlswEk56GAJGBlgtECAjHw8LBzYKWFRZED0EFVZpFEsgXTBTAAcBBxNZFkdRZG4BDAwOZ1sTFhtYYUFHGywBZiZTdwpFdEoAXg1AABwkIAgfQFNnD1QRBBksF1IdJBZAbRt3Qx0iDUELQVcKQHF8FV9RWWcc/pawel_chorbinski2.jpg)
Prof. Chorbiński: – Pszczoły trzeba pokochać
04.03.2024
Nowo mianowany prof. Paweł Chorbiński o tym, po co rodzinie pszczelej trutnie, jak rządzi nią matka, czy własna pasieka to dobry pomysł na biznes i o miłości do pszczół.
![](/thumb/RGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF8xTRkpAEsLFlhhQVETJwEbdRUlXBUrBQJuBFgdBCYtMh0ORzUPVkRbWD0RWBAuB00QXjESTnpdQR1BWBMdL25XTxIFZ00TFhYdKDxeHmleCGMVNl8aLBoMXQ9RAFFybgMIFRomAEUDEBU_GhVWaRdQNVJ3ClY7EFAIU0xAQHhuEA/plasma_glowna_pl.png)
Szybko, wydajnie, oszczędnie – plazma prawie idealna
23.02.2024
Zastosowanie zimnej plazmy w technologii żywności jest bardzo obiecujące. Może wręcz zrewolucjonizować przemysł spożywczy – mówi dr inż. Klaudia Masztalerz. Zaznacza, że jednak potrzebne są dalsze badania, które potwierdzą bezpieczeństwo tej innowacyjnej metody
![](/thumb/sGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF8xTRkqBVIHBA40QRtYLQ1VKhVvEgctGA9UTlMeHD8iDEMIGSJDHUQHCCIJUhk_O1ArFW8SQXpEQV0CWhVRcm4dAUBFZxFQARIlJAcVQHpIGyxYO0QGNwQPVBEWSFEmKRoeAQgxBFYJBQNvTxUJIh5cbQ13UwxrUVNJUQdCUTU/suple-glowna.jpg)
Suplementy diety – fakty i mity
19.02.2024
W najnowszym odcinku podcastu, ekspertki demaskują mity i omawiają fakty na temat suplementów diety, podkreślając znaczenie świadomego stosowania i konsultacji z ekspertami. Specjalistki wymieniają różnice między lekami a suplementami, poruszają temat regulacji prawnych, a nawet ziołolecznictwa i fitoterapii.
![](/thumb/uGBUJIA1JEEcnWQIxBAZWBkdQSS4tAR4HRWcRUBIfWHdBURMnAUoTGCBAGDcJB21MaxUfJy4MAT5GNRRTCh4ZEUxWET8RWCNZOkMXMTRMA1MGRi9nfF9PTksjCF0DVUBvCEIIMkleI1giXhV2AhNWQRhQAzojBwgBHRoIVURNWHhBG1gnBVcoFW8SBDRKTxMTVRUWFyUJT1hYaUNSCRkOPwxbFi4WG3UVO1UDKwsCRQZTHQExbkFPEQA_BBNcVRk1UA5KM1YKfxUo/kury-glowna.jpg)
Hodowla drobiu – antybiotyki, bakteriofagi, dobrostan
05.02.2024
W najnowszym odcinku podcastu prof. Monika Michalczuk z Katedry Hodowli Zwierząt SGGW i dr Marta Kuźmińska-Bajor z Katedry Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności UPWr omawiają wyzwania i innowacje w hodowli drobiu, w tym stosowanie antybiotyków, zastosowanie bakteriofagów i kwestie dobrostanu zwierząt. Dyskusja koncentruje się na dążeniu do odpowiedzialnej produkcji i konsumpcji, podkreślając rolę wiedzy i świadomych wyborów.